Over De Muur Lyrics in Polish by Klein Orkest

Heilstaat to holenderskie słowo, które dosłownie oznacza „państwo zbawienia” lub „państwo dobrobytu”, ale w kontekście piosenki najlepiej tłumaczyć je jako „utopia”.

Jest to słowo rzadkie i bardzo znaczące, ponieważ piosenka krytycznie odnosi się do idei utopii, zarówno tej komunistycznej, jak i kapitalistycznej, pytając: „Ale czymże jest ta utopia, skoro otaczają ją mury?” lub „Czymże jest ta wolność bez domu, bez pracy?”. To słowo doskonale oddaje główny temat utworu.

„Over De Muur” Klein Orkest zabiera nas do podzielonego Berlina i pokazuje oba jego oblicza. W Berlinie Wschodnim, na Unter den Linden, ludzie mijają flagi, pomniki Lenina i Marksa oraz zmianę warty. Oficjalnie „Veertig jaar socialisme / Er is in die tijd veel bereikt” [Czterdzieści lat socjalizmu / W tym czasie wiele osiągnięto], ale narrator zadaje bardzo proste, niewygodne pytanie: „wat is nou die heilstaat / als er muren omheen staan?” [czym właściwie jest to idealne państwo, jeśli otaczają je mury?]. Słowo „heilstaat” brzmi tu jak określenie doskonałego, szczęśliwego społeczeństwa. Problem w tym, że trzeba uważać na własne zdanie, a ktoś, kto się wychyla, może zostać uznany za wariata. Najlepszym komentarzem są ptaki: mogą lecieć z jednej części miasta do drugiej, „worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten” [nikt ich nie odwołuje i nie zestrzeliwuje].

Po zachodniej stronie pojawia się Kurfürstendamm, ulica pełna pornografii, peep showów, neonów, Mercedesa i Coca-Coli. Ta „wolność” zachęca: „Kom dansen! Kom eten! Kom zuipen! Kom gokken!” [Chodź tańczyć! Chodź jeść! Chodź pić! Chodź grać!], lecz tekst natychmiast pokazuje jej cenę: brak domu i pracy, biedę tureckich mieszkańców Kreuzbergu oraz demonstrację zorganizowaną „met je rug tegen de muur” [z plecami przy murze]. Wolność jest tu łatwiejsza dla tych, którzy mają pieniądze. Piosenka nie wybiera więc prostego zwycięzcy między Wschodem a Zachodem. Z jednej strony mur zabrania mówić i wyjechać, z drugiej reklamy obiecują wszystko, choć nie każdy może z tego skorzystać. Ptaki przelatują nad Żelazną Kurtyną, bo czasem po jednej stronie jest chleb przy Kościółku Pamięci, a czasem na placu Aleksandra. To bardzo celna, chwilami ironiczna lekcja o tym, że człowiek chce swobodnie przechodzić tam, gdzie akurat może znaleźć bezpieczeństwo i jedzenie.